2026-cı ilin may ayında Azərbaycanın paytaxtı dünya ictimaiyyətinin diqqət mərkəzində olacaq. 17-22 may tarixlərində Bakı urbanizasiya və yaşayış məskənlərinin dayanıqlı inkişafı məsələlərinə həsr olunmuş ən irimiqyaslı və nüfuzlu beynəlxalq tədbirə — Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun On Üçüncü Sessiyasına (WUF13) ev sahibliyi edəcək. Forum BMT-nin Məskunlaşma Proqramı (UN-Habitat) və Azərbaycan Respublikası Hökuməti tərəfindən birgə təşkil olunur.
WUF13-ün Bakıda keçirilməsi qərarı Azərbaycanın beynəlxalq arenada artan nüfuzunu, habelə kompleks şəhərsalma, infrastruktur islahatları və innovativ konsepsiyaların tətbiqi sahəsindəki uğurlarının beynəlxalq səviyyədə tanınmasını vurğulayır.
Ümumdünya Şəhərsalma Forumu (World Urban Forum) müasir dövrün ən kəskin problemlərindən birini — sürətli urbanizasiyanı və onun icmalara, iqtisadiyyata və iqlim dəyişikliyinə təsirini öyrənmək məqsədilə 2001-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı tərəfindən təsis edilib. Bu, sadəcə klassik bir konfrans deyil, hökumətlərdən və merlərdən tutmuş elmi dairələrə, biznesə, xeyriyyəçilərə və vətəndaş cəmiyyətinə qədər bütün maraqlı tərəfləri birləşdirən açıq qeyri-qanunverici platformadır.
Forum hər iki ildən bir dünyanın fərqli şəhərlərində keçirilir. Əvvəllər bu tədbirə Barselona, Rio-de-Janeyro, Vankuver, Əbu-Dabi, Kuala-Lumpur və Qahirə uğurla ev sahibliyi edib. MDB və Avrasiya regionu üçün belə nəhəng miqyaslı tədbirin Bakıda keçirilməsi tarixi bir presedentdir.
On Üçüncü Sessiyanın əsas mövzusu belə səslənir: "Hamı üçün mənzil: təhlükəsiz və dayanıqlı şəhərlər və yaşayış məskənləri" (Housing as the Foundation for Inclusive, Resilient, and Sustainable Cities).
Bu gün dünyada təxminən 3 milyard insan qeyri-adekvat mənzil şəraitində, bir milyarddan çox insan isə qeyri-rəsmi yaşayış məskənlərində yaşayır. WUF13 qlobal mənzil böhranını və inklüziv planlaşdırma, iqlimə uyğunlaşma və səmərəli çoxsəviyyəli idarəetmə prizmasından onun həlli yollarını nəzərdən keçirəcək.
Dayanıqlı inkişaf: "Ağıllı şəhər" (Smart City) və "Ağıllı kənd" konsepsiyalarının tətbiqi.
Ekologiya və iqlim: Karbon emissiyalarının azaldılması. Bakıdakı WUF13-ün mühüm xüsusiyyəti ekoloji təmizliyə verilən önəm olacaq — forum "yaşıl" enerjidən istifadə etməklə keçiriləcək ki, bu da Azərbaycanın iqlim hədəflərinə sadiqliyini nümayiş etdirəcək.
Sosial ədalət: Gənclərə, qadınlara və əlilliyi olan şəxslərə xüsusi diqqət yetirməklə şəhər mühitində inklüzivliyin təmin edilməsi.
Qlobal çağırışlar: Miqrasiya proseslərinin və münaqişələrin müasir şəhər infrastrukturuna təsiri.
2026-cı il ölkə üçün xüsusi, tarixi əhəmiyyət kəsb edir. Prezident İlham Əliyevin müvafiq Sərəncamı ilə bu il Azərbaycanda "Şəhərsalma və Memarlıq İli" elan edilib. WUF13-ün keçirilməsi milli strategiyalarla ideal şəkildə sinxronlaşır və bir sıra unikal imkanlar açır:
Nailiyyətlərin qlobal vitrini: Azərbaycan qabaqcıl texnologiyalar əsasında sıfırdan müasir yaşayış məntəqələrinin inşa edildiyi işğaldan azad olunmuş ərazilərin (Qarabağ və Şərqi Zəngəzur) irimiqyaslı bərpası üzrə misilsiz təcrübəsini ən yüksək səviyyədə nümayiş etdirə biləcək.
İnvestisiya və tərəfdaşlıq: Forum Bakını açıq investisiya meydançasına çevirəcək. Şəhər rəhbərlərinin, nazirlərin və özəl sektor nümayəndələrinin görüşləri yeni müqavilələr, texnoloji transfer və biznesin inkişafı üçün əlverişli zəmin yaradacaq.
İnsan kapitalının inkişafı: Yerli mütəxəssislərin dünyanın ən yaxşı urbanistləri ilə qarşılıqlı əlaqəsi (WUF Akademiyası və Şəhər Kitabxanası kimi təşəbbüslər çərçivəsində) ölkə daxilində akademik və elmi inkişafa güclü təkan verəcək.
UN-Habitat-ın Azərbaycandakı nümayəndəliyinin rəhbəri Anna Soavenin qiymətləndirmələrinə görə, Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun On Üçüncü Sessiyasında dünyanın onlarla ölkəsindən 20 000-dən çox qonağın iştirakı gözlənilir.
İştirakçılar arasında yüksək vəzifəli dövlət xadimləri, dünya meqapolislərinin merləri, BMT agentliklərinin nümayəndə heyətləri, beynəlxalq investorlar, habelə ən böyük media nümayəndələri yer alacaq. Report.az-ın məlumatına görə, artıq 2026-cı ilin fevral ayından etibarən bu mühüm hadisənin keyfiyyətli və hərtərəfli işıqlandırılması məqsədilə (Medianın İnkişafı Agentliyinin dəstəyi ilə) Bakıda mətbuat üçün ixtisaslaşdırılmış məlumat sessiyaları fəal şəkildə keçirilir.
WUF13 sadəcə nüfuzlu bir tədbir deyil, həm də Bakının innovativ urbanizmin qlobal mərkəzi kimi statusunu qəti şəkildə möhkəmləndirəcək bir dönüş nöqtəsidir. On minlərlə eksperti qəbul edən Azərbaycan təkcə qlobal mənzil böhranının həllinə öz mühüm töhfəsini verməyəcək, həm də dayanıqlı, təhlükəsiz və texnoloji şəhər gələcəyinin özünəməxsus, işlək modelini bütün dünyaya nümayiş etdirəcək.
Bakı 22° C
