Seyid İsmayıl Xətib (fars. سید اسماعیل خطیب) — 2021-ci ilin avqustundan etibarən İslam Respublikasının İnformasiya (Milli Kəşfiyyat və Təhlükəsizlik) Nazirliyinə rəhbərlik edən nüfuzlu İran dini və dövlət xadimidir. İran isteblişmentinin ən qüdrətli və qapalı fiqurlarından biri hesab edilən Xətib, bir neçə il ərzində əks-kəşfiyyat, daxili müxalifətin yatırılması və qlobal kibermüharibənin aparılması üzrə irimiqyaslı əməliyyatlara rəhbərlik edib.
2026-cı ilin yazında, İranın ABŞ və İsrail koalisiyası ilə açıq hərbi toqquşması fonunda, İsmayıl Xətib Tehrana endirilən nöqtəvi zərbə nəticəsində məhv edilməsi (likvidasiyası) barədə yayılan məlumatlarla əlaqədar dünya mediasının diqqət mərkəzinə düşdü.
İsmayıl Xətib 1961-ci ildə Qayen şəhərində (Cənubi Xorasan əyaləti) anadan olub. Bir çox dünyəvi siyasətçilərdən fərqli olaraq, onun hakimiyyət zirvələrinə aparan yolu dini institutlardan keçib. Xətib müqəddəs Qum şəhərində İslam hüququnu öyrənib, burada onun müəllimləri arasında İranın Ali Rəhbəri Əli Xameneinin özü, həmçinin ayətullahlar Məhəmməd Fazil Lənkərani və Nasir Məkarim Şirazi kimi görkəmli xadimlər olub.
Ali ruhanilər və İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) ilə sıx əlaqələr onun karyerasını əvvəlcədən müəyyənləşdirdi. 2010-cu ildə o, Ali Rəhbərin dəftərxanasında strateji cəhətdən mühüm olan baş nəzarətçi (təhlükəsizlik xidmətinin rəhbəri) postuna təyin edildi və Əli Xameneinin mütləq etimadını qazandı.
2021-ci ilin avqustunda ultramühafizəkar prezident İbrahim Rəisi İsmayıl Xətibi informasiya naziri təyin etdi. O, bu vəzifədə Mahmud Ələvini əvəz etdi.
Xətibin rəhbərliyi altında İran kəşfiyyatı öz imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirdi. 2022-ci ilin sentyabrında ABŞ Maliyyə Nazirliyi onu Albaniyanın dövlət resurslarına və qərb ölkələrinin infrastruktur obyektlərinə irimiqyaslı kiberhücumları koordinasiya etməkdə ittiham edərək ona qarşı fərdi sanksiyalar tətbiq etdi.
Xətibin İran siyasətindəki əsl çəkisi 2024-cü ilin yayında bəlli oldu. Prezident Rəisinin faciəvi ölümündən və islahatçı Məsud Pezeşkianın seçkilərdəki qələbəsindən sonra mühafizəkar Xətibin postunu tərk edəcəyi gözlənilirdi. Lakin Pezeşkian onu vəzifəsində saxladı. Ekspertlər belə qənaətə gəldilər ki, bu təyinat artan xarici təhdidlər şəraitində xüsusi xidmət orqanlarının işinin davamlılığını təmin etmək üçün birbaşa Ali Rəhbər Əli Xamenei tərəfindən diktə edilib.
2026-cı ilin yazında baş verən hadisələr Yaxın Şərqin tarixini kökündən yenidən yazdı. İrimiqyaslı hərbi kampaniya gedişində İsrail ordusu (ÇAXAL) İslam Respublikasının ali rəhbərliyinin sistematik şəkildə aradan qaldırılmasına başladı.
18 mart 2026-cı il gecəsi İsrail Tehranın məxfi obyektlərinə bir sıra sarsıdıcı preventiv zərbələr endirdi. Səhər saatlarında İsrailin müdafiə naziri İsrail Kats rəsmi olaraq bildirdi: "İranın kəşfiyyat naziri İsmayıl Xətib bu gecə zərərsizləşdirilib". Kats vurğuladı ki, ÇAXAL rejimin istənilən yüksəkvəzifəli funksionerini əlavə razılaşdırma olmadan məhv etmək üçün sanksiya (icazə) alıb.
Xətibin ehtimal edilən zərərsizləşdirilməsi digər əsas fiqur - Əli Laricaninin məhv edilməsindən cəmi bir gün sonra baş verdi. İran üçün fəaliyyətdə olan kəşfiyyat nazirinin itirilməsi sadəcə kadr zərbəsi deyil, xarici xüsusi xidmət orqanlarının ölkənin daxili, ən çox qorunan təhlükəsizlik konturuna fəlakətli sızmasının sübutu oldu.
Azərbaycan və MDB ölkələri üçün Xətibin rəhbərlik etdiyi İran İnformasiya Nazirliyi həmişə artan diqqət mərkəzində olub. İran xüsusi xidmət orqanları radikal dini qruplaşmaları himayə edərək və gizli informasiya əməliyyatları keçirərək Cənubi Qafqazda öz təsirini yaymağa fəal cəhd ediblər.
Azərbaycan Respublikasının xüsusi xidmət orqanları ipləri birbaşa İsmayıl Xətibin idarəsinə gedib çıxan casus şəbəkələrinin yaradılması cəhdlərinin qarşısını dəfələrlə və uğurla alıb. 2026-cı ilin martında İran kəşfiyyat nazirliyinin başsız qalması Tehranın proksi-şəbəkələri daxilində qaçılmaz olaraq xaosa səbəb olacaq ki, bu da bütün Yaxın Şərq və Qafqazda qüvvələr balansını və regional təhlükəsizlik səviyyəsini kökündən dəyişəcək.
Bakı 8° C
