Alimlər insanların Ayı çirkləndirməyə başladığını aşkarlayıblar

Elm və təhsil
  • 08 yanvar, 2026
  • 05:24
Alimlər insanların Ayı çirkləndirməyə başladığını aşkarlayıblar

Ayın kosmik gəmilərindən çıxan metan qazının yarıdan çoxu təbii peykin Yer kürəsində həyatın mənşəyinə dair ipucları saxlaya biləcək bölgələrini çirkləndirə bilər.

"Report"un məlumatına görə, Avropa Kosmik Agentliyinin (ESA) alimlər qrupu bu nəticəyə "Journal of Geophysical Research: Planets" jurnalında dərc olunmuş araşdırmaya nəticələrinə əsasən gəliblər.

Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, Ayın qütblərində daimi kölgədə qalan bölgələrin çirklənməsi xüsusi təhlükə yaradır, çünki milyardlarla il əvvəl kometlər və asteroidlər tərəfindən çatdırılan üzvi molekullar buzda donmuş ola bilər. Bu "prebiotik üzvi molekullar" həyatın mümkün "tikinti blokları"dır və izləri Yer kürəsində çoxdan silinib.

Alimlər tərəfindən qarşıdan gələn ESA "Arqonavt" missiyasından nümunə olaraq aparılan simulyasiyalar göstərib ki, metan molekulları - qazın əsas üzvi birləşmələri - Cənub qütbündəki eniş yerindən Şimal qütbünə iki ay günündən az müddətdə çata bilər. Yeddi ay günü (təxminən yeddi Yer ayı) ərzində metan tullantılarının yarısından çoxu qütblərdə "soyuqda qalır": cənub qütbündə 42 % və şimal qütbündə 12 %.

"Biz elmi və kosmosa qoyulan investisiyalarımızı qorumağa çalışırıq", - Avropa Kosmik Agentliyinin planetlərin qorunması üzrə məsul şəxsi Silvio Sinibaldi bildirib. "Paradoksal olaraq, fəaliyyətlərimiz əslində elmi tədqiqatlara mane ola bilər", - o vurğulayıb.

Atmosferin demək olar ki, olmaması səbəbindən Aydakı molekullar ballistik trayektoriyaları izləyir, səthdə sıçrayır, soyuqda yavaşlayır və Günəş işığında sürətlənir. Bu o deməkdir ki, çirklənmədən etibarlı şəkildə qorunan eniş yerləri mövcud olmaya bilər. Tədqiqatın müəllifləri bu modelləri Aydakı real dünya ölçmələri ilə təsdiqləməyin və Ay mühitinin unikal elmi dəyərini qorumaq üçün planetlərin qorunması strategiyaları hazırlamağın vacibliyini vurğulayırlar.

Son xəbərlər

Bütün Xəbər Lenti